Gronkowcowe zatrucia pokarmowe
Około 10 - 50% ludzi jest nosicielami (stale lub okresowo) Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty, gram-dodatnia bakteria), nie mając przy tym objawów chorobowych. Temperatura najlepsza dla gronkowca i jego rozwoju to 37 °C. Nosicielstwo gronkowca złocistego występuje wyjątkowo często u personelu szpitalnego, co jest przyczyną szerzenia się zakażeń wewnątrz szpitala.
Bakteria ta występuje w jamie nosowej i w gardle oraz na skórze ludzi i zwierząt i w drogach rodnych u kobiet.
Zatrucia spowodowane gronkowcem złocistym Staphylococcus aureus występują po zjedzeniu pokarmów zakażonych tą bakterią, takich jak szynka, kurczęta, ciastka, mleko, przetwory mleczne, sałatki jarzynowe zawierające jajka i majonez, lody, wędliny, potrawy mięsne, kremy i chałwy. Objawy choroby pojawiają się już w kilka godzin po spożyciu zakażonej żywności.
Leczenie: objawowe, uzupełnianie płynów, diety. W przypadku ciężkiego odwodnienia, konieczne jest leczenie w szpitalu.
Okres inkubacji jest krótki, średnio 2 h, gdyż w zakażonym pokarmie jest już wcześniej wytworzona toksyna. Zakażenie gronkowcem niemowląt często ma miejsce po spożyciu mieszanki mlecznej zakażonej tą bakterią.
Inne drogi zakażenia gronkowcem: kropelkowa, kontakt pośredni, przedmioty codziennego użytku.
Rozpoznanie: badanie kału i wymiocin chorego. Badania zakażonej żywności na obecność bakterii.
Same gronkowce nie wytwarzają przetrwalników i łatwo giną przy ogrzewaniu, natomiast wytwarzana przez nie w zakażonym produkcie spożywczym ciepłoodporna toksyna, tzw. enterotoksyna A, B, C1, C2, D, E, F, jest bardzo odporna na temperaturę i nie można jej zniszczyć przez gotowanie, trwające nawet 30-minut, ani nawet przez pieczenie. Enterotoksyna powoduje wymioty, bóle brzucha, nudności, czasami gorączkę i biegunkę. Enterotoksyna nie zmienia smaku ani zapachu produktów spożywczych. Nie powoduje także wydęcia denek puszek, konserw, nakrętek lub wieczek pojemników, ponieważ gronkowce nie wytwarzają gazu.